MILLENNIUM VIERING

In 2005 was het 1000 jaar geleden dat de Hollandse Graaf Theodericus III Hierosolymita het huidige Turkije bezocht

In het jaar 1005 bezoekt de dan 24 jarige Graaf Dirk III van Holland (981-1039) Istanbul, Konya en Antakya in Turkije. Niet als kruisvaarder, zoals latere opvolgers als Floris II zouden doen, maar als vreedzame pelgrim, op weg naar Palestina. Waarmee Dirk III de oudst bekende Nederlandse bezoeker aan het huidige Turkije is. Waar hij bovendien eigenhandig een bergbron zou hebben aangeslagen. In het jaar 2005 is dat op de kop af 1000 jaar geleden. Een mijlpaal die niet ongemerkt voorbij zal gaan. De opening van deze duizendste verjaardag van de allereerste Turks-Nederlandse relatie heeft op 10 december 2005 plaats in het Zaantheater in Zaandam. Gelijktijdig met de afsluiting van 'GÖÇÜN 40. YILI', de veertigste verjaardag van het begin van de Turkse migratie naar Nederland.

De Hollandse Graaf Dirk III is in de Nederlandse geschiedenis als de man van Het Tol bij Vlaardingen. Dirk III was de zoon van graaf Arnulf van Holland en Liutgarde van Luxemburg. zus van de machtige Duitse keizer Hendrik II. Dirk.was nog te jong om te regeren toen zijn vader in 993 sneuvelde tijdens één van die 'boerenopstanden', die zich in de oudste geschiedenis van het Hollandse graafschap met een zekere regelmaat voordeden. Daarom nam zijn moeder Liutgarde het bestuur over Holland voor hem als regentes waar. Het graafschap Holland werd bedreigd door aanvallen van de Friezen. Dirk doet een 'promessa', een belofte aan God. Als zijn land gered zou worden van de Friezen, maakt hij als dank een bedevaart naar Palestina. Inplaats van op hemelse hulp te wachten, roept zijn moeder de hulp in van haar broer, de Heilg Rooms Keizer. Deze begaf zich met een leger vanuit Utrecht per schip naar het Friese gebied en maakt in de winter van 1004/1005 een einde aan de Friese aanvallen. Gelijk daarop, in het voorjaar van 1005, vertrekt Dirk III op bedevaart om zijn 'promessa' in te lossen.

Zijn reis is het onderwerp van een documentaire die door MokumTV in samenwerking met Türkevi wordt gemaakt. Zo wordt er een bezoek gebracht aan de zogenaamde 'Hollandse Put', een bergput nabij het dorp Akören op het Anatolisch plateau. De put zou in de lente van het jaar 1005 eigenhandig door Dirk III zijn geslagen. Iedere lente viert het dorp rond de put hun "Dag Sarnic Senlikleri-festival.

Ook MokumTV filmde dit festival. En zond het uit onder de naam 'Op het spoor van Nederlanders in Turkije' met volkszanger Ahmet Baydaroglu en de bekende presentatrice Ivette Forster. Op haar eerdere tv-tocht naar Batavieren en Romeinen onderzocht Ivette de betekenis van de verhalen en vertaalt de geschiedenis naar het heden. Omringd door een groep Hollandse deskundigen bleek het Turkse dorpje Akören een inspiratiebron te zijn voor het hedendaagse Europa. Onder de klanken van volkszanger Ahmet Baydaroglu (die het verhaal van de Hollandse Put bezingt) vierden de Hollanders en Turken feest. De burgemeester verteld: 'In kleine dorpen gebeurt zelden iets. Vandaar dat men zich in Akören is blijven herinneren dat 1000 jaar geleden een Hollandse graaf hier langskwam. Want Akören was niet het einddoel van Dirks reis. Dat was de Heilig Grafkerk in Jeruzalem. Daar heeft hij geen bron aangeslagen, zover mij bekend altans'.
In Jeruzalen valt weinig te vieren. Maar op het Anatolisch plateau waagt zelfs Ivette Forster zich aan de lokale Houten Lepeldans. Weet men in Holland niet eens dat Holland ooit bestuurd werd door oppermachtige graven, midden in Turkije eren ze Dirk III iedere lente. Als de brenger van water waardoor leven in Akören mogelijk werd.
(Uitzending MokumTV 22 mei 2003 via Amsterdamse kabel - Salto).

Pelegrime te sijn over mere, Ende was dierste van den graven, Die met ghebeden ende met hauen, Eerde theilighe graf ons heren.
(Fragment Melis Stoke over de pelgrimstocht van Dirk III).

Wat Dirk III betrof: Het bleef niet bij die ene reis naar Klein Azië en Palestina. Hij wil blijkbaar maar al te graag nog eens ver weg uit de Hollandse moerassen. Bovendien vreest de graaf de toorn van god als hij zijn gelote, gedaan voorafgaande aan zijn Grote Overwinning op de Verenigde Bisschoppelijke Legers, niet inlost. Als zijn jongere broer Sicco in 1030 sterft, maakt Dirk een tweede bedevaart naar Jeruzalem. Waarvan hij in 1034 terugkeert in Holland.
Velen maakten in die dagen deze heilige tocht, maar slechts weinigen durfde het een tweede keer aan. Vandaar dat Dirk III de bijnaam 'Hierosolymita', 'Jeruzalemganger', krijgt. Omdat hij de bedevaart met succes tweemaal had volbracht. De soms gebezigde term Dirk III 'Kruisvaarder' is belachelijk omdat de Eerste Kruistocht in 1095 begon.

DIRK III VAN HOLLAND
Van zijn jeugd tot zijn pelgrimstocht in 1005 weten we weinig. Dirk is vijf jaar als zijn vader, Arnoud van Gent, Graaf van Holland, sterft. Dirk groeit uit tot een boom van een kerel. Hij is al meerderjarig als hij het bestuur van Holland tijdelijk uit handen geeft. Aan zijn moeder en zijn broer Sicco. Sicco krijgt een kasteel bij Santpoort. Hij en staat te boek als de stamvader van het geslacht Van Brederode. Zo kon Dirk zijn eerste bedevaart naar Palestina maken. Via Keulen en Neurenberg trok hij over de Alpen naar Venetië, waar hij inscheepte naar de oude stad Ragusa (Dubrovnik). Ragusa bleeft tot twee eeuwen na de komst van Dirk III een Byzantijnse havenstad. In 1205 werd het veroverd door Venetië. Van Ragusa reisde Dirk III via Adrianopel (Edirne) naar Constantinopel (Istanbul). Naar alle waarschijnlijkheid verbleef hij, zoals de meeste pelgrims in die dagen, rond de kerk die nu bekend staat als de Küçük Ayasofya (De kleine Hagia Sophia). Hier moet hij de Bosporus oversteken om in Azië te belanden. Via Iconium (Konya), waar Dirk in de omgeving een nog steeds bestaande bergput slaat, Aniochië (Antakya), Aleppo (Haleb), Damascus en Acre (Akka) is de Graaf eind 1005 in Jeruzalem.

VLAARDINGEN
Hoe hij terugkeerde is niet bekend. Tot zijn ontsteltenis blijkt bij zijn terugkeer Holland nogal onveilig te zijn. Zeker in het noorden van zijn graafschap. In plaats zich in het kernland van Holland, het gebied rond Haarlem, te vestigen, trekt Dirk III zich terug in het bosrijk en moerassige zuiden van Holland. Het domein Maasland was in 985 door Koning Otto III aan Graaf Dirk II geschonken, die het huidige dorp Maasland aanwees om een kerk te bouwen. Het bezit van het aanpalende Merwedewoud werd betwist door de bisschoppen van Utrecht, Trier en Keulen. Dirk III laat dit braak liggend mondigsgebied van de Maas en Waal in cultuur brengen door in West Friesland en Kennemerland geworven landarbeiders.Zo ontstaat de huidige Riederwaard. Bij Vlaardingen laat Dirk tol heffen op schepen die handel dreven met Engeland. Als een schip uit Tiel (in het bisdom Utrecht) weigert tol te betalen, plunderen de mannen van Dirk III de boot. Als de Tielenaren bisschop Adelbold van Utrecht het gebeuren vertellen, ontsteekt deze in woedde. Als bisschop vind Adelbolt dat alleen hij het recht heeft hier tol te heffen. Bisschop Adelbold laat niet met zich spotten. In 1016 klaagde hij graaf Balderik ten onrechte van moord aan bij keizer Hendrik II. Zijn vrouw Adela zit achter de moord. Maar de keizer beveelt dat Balderik vervolgd zal worden. De bisschoppen van Munster, Meinwerk en Paderborn, maar ook de hertog van Saksen en de hertog van Neder-Lotharingen sluiten zich bij de bisschop van Utrecht aan. Balderik wacht de afslachting niet af. Vrouwlief weigert zich over te geven. Haar echtgenoot weet met enkele van zijn mannen in het holst van de nacht te ontkomen. Moordenares Adela, neemt het commando van haar man over. Om de bisschoppelijke legers in de waan te brengen dat ze heel wat mannen heeft verzameld, laat ze haar hofdames en andere aanwezige vrouwen met helmen over de muur paraderen. Zo kan gravin Adela het beleg weerstaan, tot de legers van keizer Hendrik II verschijnen. De moordenares werp al haar kunsten in het spel en krijgt vrije aftocht van de keizer. Als de gravin is vertrokken neemt bisschop Adelbold van Utrecht neemt de burcht in. Nadat hij Balderiks bezittingen heeft verdeeld sloopt hij het kasteel tot op zijn grondvesten.

Bisschop Adelbolt denkt hetzelfde kunstje te herhalen nu er geklaagd wordt over Dirk III. Direct spoed bisschop Adelbolt zich naar de Duitse keizer. Die Dirk II in 1018 opdraagt zijn versterking bij Vlaardingen te ruimen. Zodat de bisschop van Utrecht er zijn tol kon gaan heffen. Bisschop Adelbold kan dat geld best gebruiken. Een jaar eerder had een brand zijn Utrechtse Domkerk ernstig beschadigd. Graaf Dirk III weet wat hem te wachten staat nu hij de Utrechtse bisschop heeft vertoornt. Maar hij buigt niet voor Adelbolt. Hij doet opnieuw een 'promessa' om nogmaals op bedevaart te gaan als de hemel hem bijstaat. Dirk weigert zijn burcht (nu de kern van het huidige dorp Maasland, even ten noorden van Maassluis) te verlaten. Ook zijn mannen zijn niet van plan zich van huis en haard te laten verjagen of de door hen ontgonnen gebied cadeau te doen aan de Utrechtse bisschop. De Duitse keizer Hendrik II stuurt onder aanvoering van hertog Godfried van Lotharingen een vloot met eenheden van de bisschoppen van Utrecht, Keulen en Luik op hem af. De ontscheping had ergens halverwege de burcht van Dirk III en Vlaardingen plaats. Van een snel via land optrekken richting burcht is geen sprake. De eenheden lopen vast door de vele dijken en sloten. Godfried was gedwongen een andere route te kiezen, maar onderweg terug naar de schepen verscheen daar Dirk III met zijn kerels. de gezamelijke bischoppelijke eenheden onder de hertog van Lotharingen in de pan hakte.
Dit alles wordt door de monnik Alpert van Metz beschreven. Uiteraard staat de monnik aan de kant van de bisschoppen. De term Holland kende hij nog niet. De mannen van Dirk werden door hem beschreven als (West) Friezen die zich verbonden hadden met rovers.De Glorieuze Overwinning van Dirk van Holland op wordt gereduceert tot het vastlopen in de modder, waardoor het voor de Hollandse schoften wel erg makkelijk werd. Monnik Alpert, vermeldt over de verlopen strijd:
"Toen het leger van de hertog een terugwaartse beweging moest maken, schreeuwde een schurkachtig familielid der rovers, dat een ieder op zijn leven bedacht moest zijn, dat de voorste gelederen verslagen waren en de hertog gevlucht was."
Hij vervolgt verder dat er hierdoor in het leger van de hertog grote paniek uitbrak en men in volle wapenuitrusting de rivier in sprong om de schepen te bereiken. Anderen raakten vast in de moerasbodem. Op dat moment zouden de troepen van Dirk III toegeschoten zijn en de restanten van het machtige leger verslagen hebben. Hertog Godfried werd daarbij door de mannen van Dirk III gevangen genomen.

De Hollandse graaf gaat zeer schappelijk met de hertog van Lotharingen om. De hertog ziet in dat hij zich door de bisschoppen voor het karretje heeft laten spannen. Als hij zweert de Keizer op de hoogte te brengen van de werkelijke situatie en belooft een goed woord voor Dirk III toe doen, laat deze de hertog van Lotharingen vrij. De Heilig Rooms Keizer gedoogd vervolgens dat Dirk III zijn macht ten koste van de dictatuur van de Utrechtse bisschop uit kan breiden. Dirk bevrijdde onder meer ook het gebied ten zuidoosten van Alphen, tussen Zwammerdam en Bodegraven van de bisschoppelijke tiran.

Adelbold gebruikte alle middellen om aan geld te komen om zijn in 1017 totaal uitbrandde Domkerk te herbouwen. Zes jaar na de brand heeft het grootste feest in de middeleeuwse geschiedenis van Utrecht plaats: de nieuwe kathedraal wordt door bisschop Adelbold ingewijd. Ter verhoging van de feestvreugde kreeg de bisschop in 1024 van
zijn Duitse vriend Keizer Hendrik II Drenthe kado. Van de door Adelbolt gebouwde Romaanse Sint Maartensdom kunnen we niet meer genieten. In 1253 viel ook deze ten prooi aan de vlammen. Het jaar daarop legde bisschop Hendrik van Vianden plechtig de eerste steen voor de huidige gotische Sint Maartensdom, hoofdkerk van de hoogste katholieke instantie in Nederland. Het interieur van deze schatkamer de middeleeuwse schilder en beeldhouwkunst, waaronder een afbeelding van Dirk III, wordt door intolerante protestanten kort en klein geslagen. De mooiste beelden worden in puin gehakt, schilderijen worden opgestookt. De Oranjemannen verboden het katholicisme en confisceerde de machtige kerk met haar beroemde Domtoren. Omdat de protestantse terroristen niet konden lezen ontliepen de latijnse opschriften in de Sint Maartensdom hun aanslag. Sinds 1573 is in dit geroofde katholieke erfgoed geen pontificale hoogmis meer opgedragen. Op dit moment huist het protestantse Citypastoraat in deze door hen ontwijde sacrale ruimte. Op zondag voeren ze in de van alle katholieke kunst gestripte kerk hun schrale Nederlandsch Hervormde rituelen op. Alsof ze nog nooit hebben gehoord van het gebod Gy Zult Niet Stelen hebben gehoord, volharden ze in hun weigering het gestolen goed terug te geven aan de rechtmatige eigenaar.

.In de tijd van de Hollandse Graaf moest zoiets als een 'Hervormde dienst van Schrift en Tafel' nog bedacht worden. De macht van het Hollandse Huis laat zich niet alleen aflezen door het feit dat Graaf Willen II werd gekozen tot Heilig Rooms Keizer, maar vooral uit de huwelijken van de Hollanders. Vanwege hun vaak vermelde imposante voorkomen en uitzonderlijke lengte waren deze stoere kerels uit Kennemerland 'die geheimtip' aan de Europese vorstenhoven. Vijf jaar voor de nieuwe Utrechtse Dom pontificaal in gebruik werd genomen, trouwde de Hollandse Dirk III met de Duitse prinses Hilde (Othilde, Otto's Hilde, dochter van de Duitse koning Otto II, tevens Heilig Romaans Keizer). Uit dit rond 1019 gesloten huwelijk tussen de Duitse prinses en de Hollandse Dirk werden twee fiere zonen, Dirk IV en Floris I, en twee pronte dochters, Betrade en Swanhilde, geboren. Onderzoek van het gebeente van zoon Floris I wees uit dat deze de in die dagen opvallende lengte van 2.10m had.
(E.H.P. Cordfunke, Opgravingen in Egmond, p93).

Ook Dirk III moet een reus van een kerel geweest zijn die bij verschijning al ontzag inboezemde. Als de Duitse keizer Hendrik II, in 1024 kinderloos sterft, steunt Dirk III Koenraad II in diens strijd om de opvolging. In 1030 lost Dirk III zijn bij Vlaardingen gedane belofte in en gaat hij voor de tweede keer een bedevaart naar Jeruzalem. Deze trip neemt aanzienlijk meer tijd in beslag. Deed Dirk er in 1005 als 24-jarige slechts 11 maanden over om de Heilige Stad te bereiken, als hij in 1030, vijftig jaar oud, opnieuw vertrekt, duurt het tot 1034 voor hij weer terugkeert in Holland.

Als Dirk III op 27 mei 1039 overlijd, wordt hij begraven als Theodericus III Hierosolymita in de abdijkerk te Egmond: 'iuxta oratorium eiusdem basilice in aquilomari parte'.

Dirks weduwe van Hilde vertrok na zijn dood naar haar geboorteland Saksen, waar zij op 31 maart 1044, ongeveer 56 jaar oud sterft. Ze wordt begraven in het Klooster Quedlinburg, .Als zoon Dirk IV ongehuwd en op jeugdige leeftijd in januari 1049 sneuvelt, gaat de grafelijke titel over op broer Floris I. Floris wordt ongeveer 31 jaar oud en op 19 mei 1061 vermoord te Nederhemert in Gelderland.

In de Vaderlandse geschiedenis van Holland komt Dirk III komt pas echt in beeld dankzij de kroniek die de monnik Alpertus Mettensis (Alpert van Metz) tussen 1021 en 1024 in het Latijn heeft geschreven. Alpert schreef in opdracht van Dirk's aartvijand, de bisschop van Utrecht. Die er natuurlijk alles aan gelegen was de Hollandse graaf zo negatief mogelijk neer te zetten in zijn geschriften. Dirk deed aan gebiedsuitbreiding ten koste van de bisschop van Utrecht.en als het in 1018 komt het tot een treffen tussen Keizerlijke legermacht en Dirk III, weet de Hollandse graaf het oppermachtige leger van de Keizer vernietigend te verslaan. In de ogen van zijn volk moet Dirk III bijna een heilige zijn geweest. Sinds zijn reis door Klein Azië tooide hij zich bovendien met een tulband. Hij moet buitengewoon groot zijn geweest. Maar dat gold blijkbaar voor alle graven van het Huis van Holland.

Egbert, een zoon van graaf Dirk II en tevens aartsbisschop van Trier, stuurde aan het einde van de tiende eeuw de monnik Ruopert van Mettlachwant (ook Van Mettlach) naar Egmond om daar de verhalen over het leven van de beschermheilige van Holland, Sint-Adelbert (Adalbert, Albert) uit de overlevering op te tekenen. Dat gebeurde in de abdij, in 950 gesticht door graaf Dirk I.ter ere van Sint Adelbert. Die zou samen met Willibrord vanuit Ierland zijn overgestoken naar Holland. Adelbert viel in de smaak bij de ruwe Kennemers, want hij was 'seer onderdanigh, bysonder nederigh ende nimmer moede diensten te leenighen'. Eigenschappen die ook de Graven van Holland hun onderdanen graag ten voorbeeld hielden. Sint Adelbert werd na zijn dood begraven door de dorpelingen van Egmond, die boven zijn graf een kerkje bouwde. Vooral na zijn dood geschiedden daar volgens monnik Ruopert vele wonderen, hetgeen de kerk zeker geen windeieren legde. Volgens zijn Vita daalt Adelbert in de tiende eeuw maar liefst drie maal uit de hemel neer om aan de godgewijde maagd Wilfsit te verschijnen. De Ierse missionaris zegt tegen de non dat zijn gebeente moet worden verheven. Dat betekend dat zijn graf moet worden opgegraven, zodat zijn gebeente als relikwie kan worden vereerd. Als in aanwezigheid van de graaf het graf wordt geopend, stroomt de 'allerzoetste geur hen tegemoet uit het gebeente van de heilige'. Ook nu nog wordt het gebeente van Adelbert vereerd in de Adelbertabdij te Egmond-Binnen. Onder het altaar ligt (niet zichtbaar) de zorgvuldig uit kleine brokstukjes gereconstrueerde schedel. Deze schedel werd in 1984, na onderzoek waarbij onder meer de exacte ouderdom werd vastgesteld, opnieuw feestelijk overgebracht van de Adelbertusakker naar de Abdijkerk. Dat had eeuwen eerder ook al eens plaatsgevonden. Toen de non Wilfsit zich naar graaf Dirk I spoedde met haar hemelse eis. Dirk I deed zoals de non het hem opdroeg. Toen Dirk I het gebeente liet opgegraven, ontstond er een bron (de Adelbertusput) op de plaats van het graf. Tot op de dag van vandaag te vinden temidden van de opgemetselde fundamenten van de oude kapel in de duinen bij Egmond.

Aanvankelijk liet Dirk I vrouwen voor het zieleheil van de grafelijke familie bidden. Dat beviel blijkbaar niet zo best, want om rond 950 worden ze vervangen door een groep mannelijke monniken uit Gent en verdwijnen de nonnen naar de duinen van Bennebroekr . De 'kerels uit Ghent' voldoen blijkbaar goed. Pas aan het einde van de 11de eeuw horen we opnieuw iets over de abdij. Die is inmiddels uitgebreid met een scriptorium, waar monniken boeken overschreven. Maar ook de Egmondse annalen, het belangrijkste geschiedenisboek van de Hollandse Middeleeuwen, werd hier rond 1100 samengesteld.

De middeleeuwse geschiedenis van de Abdij waar Dirk III ligt begraven eindigt in 1573. Dat jaar steken de Geuzen (een terroristische protestantse beweging onder leiding van prins Willem van Oranje) de abdij in brand. Ook de graven van de hier rustende leden van het Huis van Holland laten deze protestantse extremisten niet ongeschonden. Pas in 1935 werd er op deze plek een een nieuw klooster herbouwd en door monniken uit Oosterhout opnieuw bevolkt. Van alle graven van de Graven van Holland kon alleen dat van Floris I en zijn zoontje met zekerheid worden vastgesteld. De overige leden van dit vroege heersersgeslacht, waaronder ook de laatste resten van Dirk III, werden in afzonderlijke eikenhouten kistjes op 8 oktober 1980 door de monniken van Egmond in één verzamelgraf herbegraven op het kerkhof van het Benedictijnenklooster.

Mohamed el-Fers

STATIËN DIRK III

GEBOORTEHUIS
Opt Sant (het huidige stadhuis op de Grote Markt te Haarlem).

KÜCÜK AYA SOFYA
Vaste stek voor pelgrims in Constantinopel (Istanbul). Hoogstwaarschijnlijk verbleef Dirk III ook hier in 1005 en 1030-34.

DE HOLLANDSE BRON
Nabij het dorp Akören in de Turkse provincie Konya. Deze bergbron (Dag Sarnic) werd door Dirk III in 1005 geslagen. Rond de 21e maart trekt de bevolking naar deze bergbrom om er het Dag Sarnic Senlikleri-festival te vieren.

BURCHT DIRK III BIJ VLAARDINGEN
Dirk's burcht is nu de kern van het huidige dorp Maasland, even ten noorden van Maassluis.

GRAF DIRK III
Op het kerkhof van het Benedictijnenklooster van Egmond. U kunt het klooster bezoeken indachtig de opdracht van de ordestichter St.-Benedictus. Die schrijft in zijn regel: 'Alle gasten die aankomen moeten worden ontvangen als Christus zelf, want Hij zal eens zeggen: "Ik kwam als gast en gij hebt Mij opgenomen". Om deze regels op te volgen staan tien gastenkamers ter beschikking. De wachtlijst voor mensen die zich hier in de nabijheid van het graf van Dirk III in geestelijke afzondering willen terugtrekkengasten, is echter door de grote belangstelling erg lang. Vooral tijdens de weekeindes. Ook is het mogelijkheid om enkele weken of maanden het leven van de monniken te delen. 'Wanneer een nieuweling zich voor het monniksleven komt aanmelden, mag hem de intrede niet gemakkelijk gemaakt worden' schrijft Benedictus. U kunt voor een verblijf op maandag-, dinsdag- en vrijdagavond van 19.15 uur tot 20.15 uur telefonisch kontakt op nemen met de gastenbroeder van het klooster op telefoonnummer 072 - 5061415.

• Download affiche 1000 Jaar Nederland-Turkije
• Download A5 flyer voorkant
• Download A5 flyer achterkant met programma
• Lees over Dirk III en zijn broer Sicco, stamvader van het Huis van Brederode.in de Oudhollandse Rijmkroniek. Deze werd in 1280-1282 geschreven aan het hof van graaf Floris V en loopt tot aan het jaar 1205. In het begin van de veertiende eeuw schreef de grafelijke klerk Melis Stoke een vervolg, waarin hij de recente geschiedenis optekende. Meer info over dit standaardwerk der Hollandse geschiedenis.

En verder…De term Dirk III de Kruisvaarder is absoluut fout, want de Hollandse graaf rust al meer dan een halve eeuw in zijn graf als de Eerste Kruistocht van 1095-1101 plaats heeft. De Tweede Kruistocht, onder .Louis VII duurde twee jaar, van 1145-47; gevolgd door de Derde Kruisvaart onder Philip Augustus en Richard Leeuwenhart van 1188-92. De Vierde Kruistocht, waarbij Constantinople werd ingenomen, had in 1204 plaats. Tijndens de Vijfde Kruistocht onderscheidde de Haarlemmers zich gedurende de 'verovering' van het Egyptische Damietta in 1217.De Zesde Kruistocht duurde officieel tien jaar en begon met Frederick II (1228-29); afgemaakt door Thibaud de Champagne en Richard van Cornwall (1239). Tenslotte de Zevende Kruistocht, onder leiding van de Heilige Franse Koning Lodewijk (St. Louis, 1249-52) en de Achtste Kruistocht, eveneens onder St. Louis, die in 1270 in Tunesië verdween en hoogstwaarschijnlijk moslim werd om nimmer terug te keren naar Frankrijk.

Constance, koningin van Antiochië (Antakya) (1127-1163)
In de loop van de eeuw was het bon ton onder de Europese veroveraars zich tot Koning van Antiochië te laten kronen. Waarbij het zelfs zo was dat de titel van vader op dochter kon worden geërft. Zo volgt in 1130 Constance als 3-jarig kind haar vader op als regerend vorstin. Als haar man Raimond van Poitiers sterft, huwt ze in 1152 Reinals van Chatillon-sur-Loing. Die wordt door zijn huwelijk Vorst van Antiochië, tot hij in 1163 gevangen wordt genomen na de slag bij de Hoorns van Hattin in Galilea en in juli/aug 1187 persoonlijk door Saladin wordt onthoofd.

Vlaamse Boudewijn wordt Keizer van Constantinopel (1171-1205)
Boudewijn is nog gewoon graaf van Vlaanderen als hij, samen met zijn echtgenote de gelofte aflegt op kruistocht te gaan. Op 23-februari 1200 vertrekt hij met de Vierde Kruistocht. Pasen 1202 neemt Boudewijn deel aan het beleg van Zara, en wordt na de verovering van Constantinopel (huidig Istanbul) gekozen tot keizer van het Latijnse Keizerrijk en op 16 mei 1204 gekroond in de Hagia Sophia tot Keizer Boudewijn I. Wordt wanneer hij op 14 april 1205 Adrianopel (Edirne) belegert, door de Bulgaren gevangen genomen. Het laatste levensteken van de Vlaanderse Boudewijn stamt van 20 juli van dat jaar.

In Turkije begraven
Floris III van Holland (1135-1190)
In 1189 neemt Graaf Floris III van Holland samen met zijn zonen Dirk VII en Willem I deel aan de Derde Kruistocht onder leiding van Keizer Frederik Barbarossa. Met Graaf Otto I van Gelre en Robert I de Vries, graaf van Vlaanderen onderscheiden Floris zich bij de verovering van Iconium (het huidige Konya). Voor Floris III is het meer dan een kruistocht. Zijn moeder Sophia reisde als pelgrim naar het Heilige land en was op 26 september 1176 te Jeruzalem gestorven en begraven.
Floris III was een trouw aanhanger van keizer Barbarossa die hij al eerder vergezelt op diens tweede tocht naar Italië 1158-59, waar hij de rijksdag op de Roncalische velden (11-11-1158) bijwoont. Zijn aanspraken op Oostergo en Westergo, maar ook die van de bisschop van Utrecht, worden door de keizer geregeld in een condominium over Westlauwers Friesland (Utrecht nov. 1165), Floris III raakt in conflict det de Vlaamse kooplieden over zijn tolheffingen, hetgeen leidt tot een strijd met Philips van de Elzas (die hij verliest, waarna hij langdurig te Brugge gevangen wordt gehouden en moet berusten in het verdrag van Brugge (7-3-1167) dat de situatie in Zeeland bewesten Schelde meer dan een eeuw zal bepalen. Floris III ondersteunt de keizer andermaal op diens vijfde Italië-tocht, deelt in de nederlaag bij Legnano 29-5-1176, onderhandelt daarna voor de keizer met Cremona en bezegelt mede de vrede van Venetië 24-7-1177. De Hollandse Floris neemt in januari 1184;deel aan de rijksdag in Worms, waar het proces tegen Hendrik de Leeuw wordt ingezet.

Samen met de koningin van Frankrijk en Engeland was Floris III van Holland en zijn zonen in 1189 over zee aangereisd om deel te nemen aan de Derde Kruistocht. Tot een bezoek aan het graf van moeder Sophia van Salm, komt het echter niet. In Antochië, het huidige Antakya, breekt de pest uit, Floris III sterft op 1 augustus 1190. De Graaf van Holland vind zijn graf in Turkije en wordt begraven in de St.-Petruskerk van Antakya. Keizer Barbarossa, die met zijn machtige leger over land ging, was nabij Selifke in een riviertje verdronken. .

Dirk VII, de zoon van de in Antiochië begraven Floris III keerde toen, samen met Otto I van Gelre naar Holland terug, waar ze in 1190 aankomen. Willem I keert pas in 1195 naar Holland terug, waar hij door zijn broer Dirk VII wordt uitgesloten van opvolging. Deze tweede zoon van Floris III zou in 1218 Kruisvaardersfaam als Floris de Damiaan verwerven vanwege zijn tocht naar het Egyptische Damiate.

Willem I van HOLLAND (1168-1222)
Willem I neemt samen met zijn vader deel aan de Derde Kruistocht (1189), ook nadat hij zijn vader in Antiochië heeft begraven. Keert pas in 1195 naar Holland terug, waar hij door zijn broer (Dirk VII) wordt uitgesloten van opvolging, en met steun van de Westfriezen een strijd begint; wordt na verzoening belast met het Utrechts-Hollands condominium over Midden-Friesland met als titel "graaf van Oostergo, van Westergo en in Staveren"; keert tijdens de ziekte van Dirk VII (overl. 4-11-1203) naar Holland terug, wordt daar geweerd door zijn schoonzuster, haar dochter Ada en haar schoonzoon graaf Lodewijk II van Loon; maakt zich in een burgeroorlog (welke nog voortgezet wordt tot 1207/08) echter meester van de macht in Holland en Zeeland, waar hij in de loop van zijn regering tal van waterstaatkundige werken tot stand brengt; wordt met Holland beleend door keizer Otto IV Nijmegen 13-1-1213 en neemt aan de Welfisch-Engelse zijde deel aan de slag bij Bouvines 27-7-1214, vertrekt om een een nieuw proces van Ada en Lodewijk van Loon te ontkomen op kruistocht 29-5-1217; strijdt in Portugal en mogelijk bij de inname van Damiate (6-11-1219); bezoekt op de terugreis de hofdag te Mainz van Frederik II april 1220, met wie hij goede betrekkingen aanknoopt; verkrijgt bij zijn tweede huwelijk (met Maria van Brabant, weduwe van keizer Otto IV) het toen Brabantse deel van het eiland Tholen juli 1220; overleden op 04-02-1222, begraven te Rijnsburg.

Sites met een link naar de millennium viering: MokumTV, Türkevi NL, Turkevi TR